Bài 1: Đường lối lãnh đạo cần kiểm chứng bằng kết quả thực thi

(Chinhphu.vn) - Mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026–2030 đặt ra yêu cầu cao đối với năng lực hoạch định chính sách, tổ chức thực hiện và phối hợp nguồn lực. Thách thức không chỉ là xác lập mục tiêu đủ lớn, mà là chuyển mục tiêu thành nhiệm vụ cụ thể với yêu cầu "6 rõ" trong thực hiện.

Năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, mở đầu giai đoạn phát triển 2026–2030 với mục tiêu tăng trưởng hai con số. Theo đánh giá tại Kết luận số 106-KL/TW của Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026, kế hoạch năm 2027, trong bối cảnh thế giới nhiều biến động và thách thức, tăng trưởng GDP 9 tháng đầu năm 2026 ước đạt 9,01%; thu ngân sách nhà nước 9 tháng ước đạt khoảng 2,19 triệu tỷ đồng (tăng 12,1% so với cùng kỳ), dự kiến cả năm vượt ít nhất 10% so với năm 2025.

Những kết quả ấy phản ánh sức bật của nền kinh tế và sự lãnh đạo nhất quán của Đảng trong điều kiện nhiều khó khăn. Nhưng mục tiêu hai con số không chỉ là câu chuyện tốc độ: Nền kinh tế phải đồng thời mở rộng quy mô, nâng chất lượng tăng trưởng và tăng sức cạnh tranh. Với đòi hỏi ấy, câu hỏi đặt ra không chỉ là chủ trương đã đúng hay chưa, mà là chủ trương đó có được biến thành nhiệm vụ, nguồn lực, tiến độ và kết quả cụ thể hay không.

Mục tiêu cao: Phép thử cho năng lực lãnh đạo và tổ chức thực hiện

Đảng lãnh đạo bằng đường lối, chủ trương và định hướng chiến lược; Nhà nước thể chế hóa, cụ thể hóa thành chính sách, pháp luật và tổ chức thực thi; các cấp, các ngành chịu trách nhiệm đưa chính sách đến đúng địa chỉ; người dân và doanh nghiệp là chủ thể tham gia tạo ra giá trị phát triển. Những khâu ấy không thể tách rời. Một chủ trương đúng nhưng chậm được cụ thể hóa, một chính sách phù hợp nhưng bị cản bởi thủ tục, hay một nhiệm vụ không gắn với trách nhiệm và tiến độ đều có thể làm giảm hiệu quả của cả chuỗi.

Vì vậy, năng lực lãnh đạo không chỉ thể hiện ở việc nhận diện đúng thời cơ, lựa chọn đúng ưu tiên, mà còn ở khả năng xác định rõ nhiệm vụ, phân công rõ trách nhiệm, huy động và phối hợp nguồn lực, kiểm tra tiến độ, kịp thời tháo gỡ vướng mắc và chịu trách nhiệm về kết quả. Đối với tổ chức đảng, điều đó đòi hỏi nâng cao chất lượng nghị quyết, tránh tình trạng chung chung, dàn trải; tăng cường lãnh đạo bằng mục tiêu cụ thể, nhiệm vụ khả thi và cơ chế kiểm tra, giám sát thực chất.

Góc nhìn từ các tổ chức quốc tế cho thấy yêu cầu ấy không chỉ xuất phát từ bên trong. Trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ ngày 26/9/2026, ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam, cho biết ADB đã nâng dự báo tăng trưởng của Việt Nam năm 2026 lên 7,8%, nhưng mức này vẫn thấp hơn mục tiêu 10% mà Việt Nam đặt ra. Ông nhấn mạnh Việt Nam cần chuyển trọng tâm từ tăng trưởng dựa vào yếu tố đầu vào sang tăng trưởng dựa trên năng suất, đồng thời nâng hiệu quả đầu tư công và gia tăng giá trị nội địa từ khu vực FDI.

Tương tự, trong cập nhật kinh tế Việt Nam tháng 5/2026, Ngân hàng Thế giới nhấn mạnh rằng chương trình cải cách của Việt Nam đang đi đúng hướng, nhưng việc chuyển hóa cải cách thành kết quả thực tế đòi hỏi nỗ lực bền bỉ, liên tục. Nếu được thực hiện tốt, những nỗ lực này có thể giúp Việt Nam xây dựng vòng xoáy tích cực gồm niềm tin của nhà đầu tư, đầu tư tư nhân, tăng trưởng và sức chống chịu, đồng thời tạo bước tiến thực chất hướng tới mục tiêu trở thành nước thu nhập cao.

Các nhận định này cho thấy điểm cốt lõi: Để tiến gần mục tiêu, nền kinh tế phải tận dụng từng đồng vốn, phát huy từng dự án đầu tư và nâng chất lượng từng cải cách thể chế. Đó cũng là điểm gặp nhau giữa góc nhìn phát triển và yêu cầu xây dựng Đảng: Mục tiêu càng cao càng cần kỷ luật thực thi, cơ chế chịu trách nhiệm và khả năng đo lường kết quả, thay vì chỉ dừng ở việc xác lập chỉ tiêu.

"Vĩ mô đúng nhưng vi mô cũng phải đúng": Chuẩn mực cho tổ chức thực hiện

Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 của Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia, vay và trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026–2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số" đã đặt ra định hướng lớn cho giai đoạn phát triển mới. Điểm cần nhấn mạnh là khát vọng tăng trưởng phải đi cùng kỷ luật điều hành: Giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn và an toàn tài chính quốc gia. Định hướng chiến lược chỉ phát huy hiệu quả khi được chuyển thành các chương trình, kế hoạch và nhiệm vụ có địa chỉ thực hiện cụ thể.

Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV ngày 13/4/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu: "vĩ mô đúng nhưng vi mô cũng phải đúng". Theo Tổng Bí thư, nếu vi mô không thông suốt thì dòng vốn không chảy đến nơi cần, lao động không được sử dụng hiệu quả. Thông điệp này đặt ra một chuẩn mực quan trọng trong tổ chức thực hiện: Định hướng và chính sách ở tầm quốc gia phải đúng, đồng thời từng khâu triển khai, từng quy trình, từng quyết định ở cơ sở cũng phải đúng mục tiêu, đúng quy định và sát thực tế.

Muốn nâng cao hiệu quả thực thi, cần nhìn thẳng vào từng điểm nghẽn, phân định rõ nguyên nhân khách quan và chủ quan, xử lý theo thẩm quyền và gắn trách nhiệm với tiến độ. Kết quả khi đó là sản phẩm của một quá trình thống nhất giữa định hướng đúng, bộ máy vận hành hiệu quả, đội ngũ cán bộ có trách nhiệm và sự tham gia, đồng thuận của người dân, doanh nghiệp.

Niềm tin của Nhân dân được bồi đắp bằng kết quả

Niềm tin của Nhân dân không thể tạo dựng chỉ bằng tuyên truyền, mà cần được bồi đắp qua trải nghiệm thực tế: Chính sách có nhất quán không, cơ quan công quyền có giải quyết công việc đúng hạn không, quyền lợi hợp pháp có được bảo vệ không, cơ hội phát triển có được mở rộng công bằng không, và khi phát sinh vấn đề thì trách nhiệm có được làm rõ hay không. Khi người dân thấy chủ trương đúng được thực hiện nghiêm túc và mang lại lợi ích thiết thực, sự đồng thuận sẽ được củng cố.

Ngược lại, chính sách chậm đi vào thực tiễn, tình trạng đùn đẩy trách nhiệm, lãng phí nguồn lực hoặc thông tin thiếu minh bạch có thể làm suy giảm niềm tin, kể cả khi mục tiêu ban đầu đúng đắn. Vì vậy, củng cố niềm tin không phải là nhiệm vụ đứng ngoài công tác quản lý, điều hành; đó vừa là kết quả, vừa là điều kiện của quản trị hiệu quả.

Từ góc độ xây dựng Đảng, niềm tin có quan hệ trực tiếp với uy tín và năng lực lãnh đạo. Chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh đề cao vai trò của thực tiễn trong nhận thức và hoạt động cách mạng. Vận dụng tinh thần ấy vào công tác tư tưởng, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh hiện nay cần kết hợp chặt chẽ giữa kiên định về nguyên tắc với thuyết phục bằng thực tiễn: Những vấn đề người dân quan tâm phải được giải quyết bằng chính sách đúng và hành động có trách nhiệm.

Còn từ quá trình thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, có thể thấy một vòng liên hệ chặt chẽ: Đường lối đúng định hướng cho hành động; năng lực tổ chức hành động biến định hướng thành kết quả; kết quả thiết thực củng cố niềm tin; niềm tin tạo đồng thuận và khơi thông nguồn lực xã hội cho phát triển. Nếu một mắt xích yếu, toàn bộ quá trình sẽ bị ảnh hưởng. Bởi vậy, tăng trưởng, năng lực lãnh đạo và niềm tin của Nhân dân không phải ba chủ đề tách biệt, mà gắn bó trong một yêu cầu chung: Nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và tổ chức thực hiện của Đảng trong điều kiện phát triển mới.

Yêu cầu ấy tiếp tục được đặt ra trong những tháng cuối năm. Tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, ngày 17/10/2026, nói về nhiệm vụ, giải pháp trong những tháng cuối năm 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh phải phấn đấu đạt cao nhất các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát; trong đó tập trung điều hành hiệu quả chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác, có giải pháp quyết liệt, hiệu quả giảm lãi suất cho vay.

Chủ trương đã rõ. Vấn đề là làm thế nào để chính sách đi vào thực tế, nguồn lực được phân bổ đúng hướng và các tổ chức kinh tế thực hiện tốt vai trò của mình. Trong tiến trình đó, ngành ngân hàng có vị trí đặc biệt quan trọng, bởi chất lượng cung ứng vốn tác động trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh và khả năng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng; cũng là nơi yêu cầu "vi mô cũng phải đúng" thể hiện qua từng quyết định tín dụng cụ thể.

Bài 2. Từ chủ trương đến quyết định tín dụng: Câu chuyện 'vi mô' của dòng vốn 

Linh Anh Anh