Hành động cho chính sự phát triển bền vững của các ngành hàng Việt Nam

Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) dự kiến sẽ bắt đầu được thực thi vào tháng 1/2025 đối với các doanh nghiệp lớn. Theo ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, trong các mặt hành chịu sự điều chỉnh của quy định trên, Việt Nam có ba nhóm hàng bị tác động chính là gỗ, cao su và cà phê. Trong đó cà phê chịu ảnh hưởng nhiều nhất. Nếu tính riêng 27 nước Liên minh châu Âu, xuất khẩu cà phê Việt Nam sang thị trường này chiếm khoảng 40% tổng khối lượng xuất khẩu với kim ngạch gần 2 tỷ USD.

"Các sản phẩm xuất sang EU thì không được liên quan đến xâm lấn rừng và làm hại chất lượng của rừng bắt đầu tính từ thời điểm 31/12/2020. Nếu họ phát hiện được thì chắc chắn hàng hóa sẽ bị trả về và không bao giờ có cơ hội đưa hàng hóa vào lại thị trường châu Âu. Khi các doanh nghiệp cung cấp hàng vào EU phải có trách nhiệm thông báo về nguồn gốc sản phẩm của mình. Việc khai báo thì có hai điểm cơ bản. Một là phải chứng minh được bản đồ địa lý nằm ở khu vực không liên quan đến diện tích rừng. Bản đồ địa lý phải bảo đảm có cơ sở khoa học và bảo đảm đủ tính hợp pháp. Thứ hai là phải có truy xuất nguồn gốc, xuất xứ".

Ngay từ khi quy định được thông qua vào tháng 6/2023, Việt Nam đã tích cực chuẩn bị đáp ứng các yêu cầu này. Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn nêu quan điểm, việc chúng ta hành động không chỉ để đáp ứng yêu cầu EUDR mà chúng ta hành động cho chính sự phát triển bền vững của các ngành hàng Việt Nam, cũng như để lại môi trường bền vững, di sản tốt cho con cháu chúng ta.

"Khi luật của EU đưa ra, chúng tôi nhanh chóng dịch thuật và chia sẻ cho tất cả các bên. Chúng tôi đã có quyển sách hỏi đáp 85 câu hỏi đi vào chi tiết theo yêu cầu của các doanh nghiệp Việt Nam. Chúng tôi đã chia sẻ sáchnày qua nhóm Zalo. Bên cạnh đó, khi có khung hướng dẫn kỹ thuật của EU thì chúng tôi đã "địa phương hóa" và cụ thể hóa ra từng ngành hàng. Chúng tôi tổ chức các lớp tập huấn, thí điểm để các địa phương, ngành hàng hiểu. Dựa trên thí điểm chúng ta mới nhận thấy, vậy thì nếu để nhân rộng ra thì cách chúng ta đồng bộ hóa bản đồ của Việt Nam theo tiêu chuẩn châu Âu thế nào?. Hay việc thiết lập truy xuất nguồn gốc xuất xứ như thế nào?…Làm sao giảm chi phí cho việc khai báo, xác nhận ở mức thấp nhất cho doanh nghiệp. Ngoài ra, chúng tôi cũng đề xuất với Liên minh châu Âu lập đường dây nóng để trao đổi thường xuyên. Cuối cùng, chúng tôi tăng cường việc giám sát chặt chẽ, đặc biệt đối với các khu vực rủi ro gần với diện tích rừng hiện có".

Thời gian tới, để đáp ứng "rào cản kỹ thuật đối với thương mại" từ EU về quy định chống phá rừng, Bộ NN&PTNN đang tiếp tục triển khai nhiều chính sách, hành động cụ thể nhằm hỗ trợ, đồng hành cùng các doanh nghiệp, hiệp hội với phương châm, thứ nhất phải biết, thứ hai phải hiểu, thứ ba phải thẩm thấu được và thứ tư phải biến thành hành động.