Đưa đào tạo, nghiên cứu gắn chặt hơn với nhu cầu thị trường

PGS.TS Bùi Thế Duy cho rằng một trong những vấn đề cần tập trung giải quyết là thu hẹp khoảng cách giữa năng lực của các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu với nhu cầu của doanh nghiệp. Khoảng cách này thể hiện ở cả hoạt động đào tạo và nghiên cứu, phát triển.

PGS.TS BÙI THẾ DUY - Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội

Trước hết, phải thu hẹp khoảng cách giữa năng lực của các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu với nhu cầu của doanh nghiệp. Yêu cầu này thể hiện cả trong đào tạo và nghiên cứu, phát triển. Trong đào tạo, cần cập nhật chương trình, đổi mới mô hình và hình thức đào tạo để thu hẹp khoảng cách giữa đầu ra của đào tạo với yêu cầu đầu vào của doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh đổi mới công nghệ và chuyển đổi số hiện nay. Trong nghiên cứu, phát triển, cần thúc đẩy sự gắn kết giữa việc hình thành các nhiệm vụ nghiên cứu dựa trên chuyên môn, năng lực của các nhà khoa học với những bài toán cụ thể từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Khi thu hẹp được hai khoảng cách này, việc kết nối giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp sẽ khả thi và hiệu quả hơn.

Theo hướng này, Đại học Quốc gia Hà Nội đã điều chỉnh cơ cấu chương trình đào tạo, tập trung vào các lĩnh vực khoa học, công nghệ và công nghệ chiến lược. Năm 2024, hơn 21.000 sinh viên nhập học, trong đó khoảng 12.000 người theo học 35 chương trình gắn với các lĩnh vực công nghiệp, công nghệ chiến lược. Riêng nhóm ngành gắn với công nghiệp chiến lược tuyển hơn 5.000 sinh viên, gần 1/4 tổng tuyển sinh.

Cùng với việc điều chỉnh chương trình đào tạo, Đại học Quốc gia Hà Nội cũng thay đổi phương thức đào tạo theo hướng gắn với doanh nghiệp thông qua hợp tác đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực.

PGS.TS BÙI THẾ DUY - Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội

Trước những yêu cầu thay đổi theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội cũng đã triển khai đổi mới phương thức đào tạo theo hướng gắn chặt hơn với doanh nghiệp thông qua hợp tác đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực. Không chỉ cần các bài toán nghiên cứu được xây dựng từ nhu cầu của doanh nghiệp và gắn với năng lực nghiên cứu, phát triển của các trường đại học, viện nghiên cứu, mà trong giai đoạn hiện nay cần tính đến thêm một yếu tố nữa. Đó là thị trường đầu ra, hay nhu cầu đối với sản phẩm nghiên cứu. Doanh nghiệp có thể sẵn sàng đặt hàng các bài toán nghiên cứu, phát triển công nghệ, nhưng không phải lúc nào cũng có thị trường để tiêu thụ sản phẩm đầu ra. Vì vậy, trong mô hình hợp tác hiện nay, chúng tôi đang xây dựng mô hình "3 nhà", nhưng tách phía doanh nghiệp thành hai nhóm. Nhóm thứ nhất là các doanh nghiệp sản xuất, cung ứng sản phẩm, dịch vụ công nghệ; nhóm thứ hai là các doanh nghiệp tiếp nhận, ứng dụng sản phẩm được nghiên cứu, phát triển.

PGS.TS Bùi Thế Duy dẫn chứng một hợp tác gần đây giữa Đại học Quốc gia Hà Nội, Công ty E-Tech và Metro Hà Nội trong nghiên cứu, phát triển sản phẩm cửa tự động tại các nhà ga. Với cách tiếp cận này, khi triển khai các bài toán công nghệ với những tập đoàn, doanh nghiệp như Bưu điện Việt Nam, Viettel hay E-Tech, yêu cầu đặt ra là ngay từ đầu phải xác định được sản phẩm đầu ra và thị trường có khả năng tiêu thụ sản phẩm. Theo ông, đây là một trong những điều kiện quan trọng để kết quả nghiên cứu không chỉ dừng lại ở phòng thí nghiệm, mà có thể được chuyển hóa thành sản phẩm, dịch vụ và đi vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh.