Du lịch Quảng Trị 'vươn Đông, tỏa Tây'

Với hơn 200 km bờ biển phía đông, "vương quốc hang động" ở phía tây, cùng các giá trị trị lịch sử, văn hóa và hòa bình, Quảng Trị đang sở hữu một hệ tài nguyên đặc biệt đa dạng trong phát triển du lịch. Tuy nhiên, để đánh thức được tiềm năng, lợi thế trong không gian phát triển mới, bài toán đặt ra không chỉ là khai thác những gì đang có, mà quan trọng hơn là kết nối các lợi thế, tạo ra sản phẩm khác biệt, nâng cao giá trị trải nghiệm và xây dựng một thương hiệu điểm đến đủ sức cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.

Bài 1: Đánh thức những giá trị khác biệt

Trong chuyến khảo sát một số điểm đến du lịch nổi bật tại Quảng Trị vừa qua do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức, chúng tôi có dịp trực tiếp khám phá những sản phẩm, cảnh quan và giá trị đặc sắc của vùng đất này, đồng thời nghe lãnh đạo ngành du lịch chia sẻ về tiềm năng, lợi thế phát triển du lịch trong không gian mới với những cơ hội để đưa ngành du lịch bứt phá trở ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương.

Một điểm đến, nhiều giá trị khác biệt

Sau sáp nhập, không gian phát triển của Quảng Trị được mở rộng, hội tụ những giá trị du lịch mà không nhiều địa phương có được: biển và đảo, rừng và hang động, di sản văn hóa, lịch sử cách mạng cùng những sản phẩm du lịch đã vươn tầm quốc tế.

Phía đông mở ra không gian biển, đảo với đường bờ biển dài hơn 200 km, những bãi tắm đẹp, các khu đô thị biển, khu nghỉ dưỡng đã và đang hình thành cùng những đảo còn nguyên sơ như Cồn Cỏ, đảo Chim, đảo Yến.

Phía tây lại là hệ sinh thái rừng với tỉ lệ che phủ gần 61%, núi đá vôi và hệ thống hang động kỳ vĩ. Nổi bật trong đó là Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, "vương quốc hang động" với diện tích hơn 120.000 ha, cùng Vườn quốc gia Hin Nam Nô tạo nên Di sản liên biên giới đầu tiên của Việt Nam và Lào.

Các khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hoá và Đakrông cũng là những khu vực có vẻ đẹp kỳ diệu, hùng vỹ, hoang sơ với diện tích rừng tự nhiên liên tục rộng lớn nhất Việt Nam và vẫn bảo tồn được kiểu rừng nhiệt đới thường xanh còn tính chất nguyên sinh trên vùng đất thấp. Đây là nền tảng để Quảng Trị phát triển các loại hình du lịch sinh thái, khám phá, mạo hiểm và du lịch xanh.

Theo ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, khu vực này có giá trị nổi bật toàn cầu về địa chất, địa mạo, đa dạng sinh học và tiến trình sinh thái. Hơn 30 năm khảo sát, nghiên cứu với sự tham gia của các nhà khoa học, tổ chức nghiên cứu và các đoàn thám hiểm trong nước, quốc tế đã góp phần làm sáng tỏ những giá trị của hệ thống hang động, đồng thời mở ra những tiềm năng mới cho bảo tồn và phát triển du lịch bền vững.

Sức hấp dẫn của Quảng Trị không chỉ nằm ở thiên nhiên, đây còn là vùng đất của những lớp trầm tích lịch sử đặc biệt. Toàn tỉnh có 647 di tích, với 746 điểm di tích thành phần được xếp hạng các cấp; trong đó có 5 di tích quốc gia đặc biệt, 69 di tích quốc gia và 573 di tích cấp tỉnh.

Địa đạo Vịnh Mốc, Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, DMZ, sân bay Tà Cơn, Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9... không chỉ là những điểm tham quan, mà còn là những không gian lưu giữ ký ức, nơi câu chuyện về chiến tranh, sự hy sinh và khát vọng hòa bình có thể được chuyển hóa thành những trải nghiệm giàu cảm xúc đối với du khách.

Trung tâm du lịch thám hiểm hang động của thế giới

Trên cơ sở lợi thế tài nguyên du lịch, Quảng Trị đã hình thành hệ thống sản phẩm tương đối đa dạng, trong đó có những sản phẩm đã được định vị ở tầm quốc tế như chinh phục Sơn Đoòng - hang động lớn nhất thế giới; Tân Hóa - Làng Du lịch tốt nhất do Tổ chức Du lịch thế giới bầu chọn năm 2023; cùng những điểm đến lịch sử có sức hút đặc biệt, các điểm du lịch sinh thái, mạo hiểm thu hút du khách trong nước và quốc tế.

Theo ông Nguyễn Châu Á, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Oxalis Adventure, hiện công ty triển khai 16 sản phẩm thám hiểm du lịch hang động. Du lịch mạo hiểm/thám hiểm hang động đang được khai thác ổn định, đưa Quảng Trị trở thành trung tâm du lịch thám hiểm hang động lớn nhất toàn cầu.

"Chính những sản phẩm du lịch mạo hiểm, sinh thái với trải nghiệm độc bản đang cho thấy một hướng đi khác của Quảng Trị. Sơn Đoòng là ví dụ điển hình. Sản phẩm không được xây dựng theo hướng khai thác đại trà mà dựa trên trải nghiệm độc bản, giới hạn số lượng khách, tạo sự khan hiếm và sức hút chinh phục đối với du khách toàn cầu", ông Nguyễn Châu Á chia sẻ.

Đồng thời cho biết năm 2025, khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng và vùng phụ cận đón khoảng 919.000 lượt khách, trong đó khoảng 50.000 khách tham gia du lịch mạo hiểm nhưng tạo ra doanh thu khoảng 180 tỷ đồng; trong khi 869.000 khách du lịch phổ thông tạo khoảng 170 tỷ đồng.

Điều này cho thấy giá trị kinh tế trên mỗi du khách của du lịch mạo hiểm cao hơn rất nhiều, do vậy du lịch không nhất thiết phải chỉ chạy theo số lượng khách, mà quan trọng là tạo ra giá trị cao hơn từ mỗi du khách.

Định vị lại hình ảnh du lịch Quảng Trị

Ông Lê Minh Tuấn, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể theo và Du lịch Quảng Trị cho biết, năm 2025, Quảng Trị đón gần 9,6 triệu lượt khách, tăng 16,9% so với năm trước; trong đó khách quốc tế khoảng 450.000 lượt, tăng 43%. Tổng thu du lịch đạt 11.040 tỷ đồng, tăng 31,7%. Toàn tỉnh có khoảng 780 cơ sở lưu trú với 12.000 phòng, 22.500 giường và 3 sân golf 18 lỗ tiêu chuẩn quốc tế đã đưa vào hoạt động.

Quảng Trị và Phong Nha – Kẻ Bàng đã định vị được thương hiệu trên bản đồ du lịch thế giới là một trong những điểm đến du lịch hấp dẫn, đáng trải nghiệm và thân thiện nhất tại Việt Nam, trung tâm du lịch hang động của khu vực châu Á.

Theo ông Lê Minh Tuấn, để đạt được những kết quả đó, ngành du lịch đang tập trung triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp nhằm chuyển hóa tiềm năng thành những sản phẩm du lịch có chất lượng và bền vững.

Trong đó công tác truyền thông quảng bá du lịch đóng vai trò quan trọng trong thu hút khách du lịch và định vị thương hiệu du lịch Quảng Trị trên bản đồ du lịch thế giới.

Quảng Trị đã triển khai nhiều phương thức quảng bá, từ các chiến dịch marketing quốc tế, hợp tác với các hãng truyền thông, điện ảnh lớn đến quảng bá trên nền tảng số. Hình ảnh Quảng Trị, Thành cổ Quảng Trị, Phong Nha - Kẻ Bàng và Sơn Đoòng đã xuất hiện trên nhiều chương trình, bộ phim quốc tế, qua đó tiếp cận lượng lớn khán giả toàn cầu.

Cùng với đó là ứng dụng VR/AR, các công nghệ trải nghiệm 5D, 9D; tổ chức lễ hội, chương trình nghệ thuật, sự kiện văn hóa, thể thao; tham gia các hội chợ du lịch, tổ chức famtrip, presstrip và phối hợp với báo chí trong nước, quốc tế thực hiện các chiến dịch truyền thông đa ngôn ngữ.

Những nỗ lực này đã góp phần đưa Quảng Trị trở thành một điểm sáng về truyền thông du lịch, với nhiều danh hiệu và đánh giá tích cực từ các tổ chức, tạp chí du lịch quốc tế.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị, sau khi không gian tỉnh được mở rộng, công tác truyền thông vẫn cần tiếp tục đổi mới, nhất là nâng cao nhận diện thương hiệu du lịch Quảng Trị mới trên nền tảng số; quảng bá sâu hơn du lịch văn hóa, lịch sử tới thị trường quốc tế; tổ chức các sự kiện quy mô quốc gia, quốc tế; xây dựng sản phẩm di sản đặc trưng và nâng cao chất lượng trải nghiệm.

Theo định hướng chiến lược marketing đến năm 2030, Quảng Trị sẽ định vị là điểm đến du lịch hấp dẫn hàng đầu Việt Nam, trung tâm du lịch mạo hiểm khu vực châu Á, một trong những trung tâm nghỉ dưỡng biển đặc sắc của miền Trung và điểm đến của khát vọng hòa bình.

Cùng với đó là phát triển đồng bộ du lịch hang động, văn hóa - lịch sử, sinh thái, biển đảo, nông thôn và du lịch xanh, hướng tới xây dựng Quảng Trị trở thành trung tâm du lịch tầm cỡ quốc gia, quốc tế và một cực tăng trưởng quan trọng của du lịch Bắc Trung Bộ, giữ vai trò kết nối trên Hành lang du lịch Đông - Tây.

Thế Phong

Bài 2: Mở đường bay, mở tuyến tàu, mở 'cánh cửa' đưa du khách đến Quảng Trị