Người nông dân Tày trên vùng đất mới

Sinh năm 1968 tại Cao Bằng, ông Lâm Văn Giàng lớn lên trong một gia đình dân tộc Tày nghèo khó. Những năm 1980, mang theo khát vọng đổi đời, gia đình ông rời quê, vào vùng đất mới Sông Bé, Bình Phước (nay là tỉnh Đồng Nai) lập nghiệp. Vốn liếng khi ấy chỉ vỏn vẹn 1 ha đất rẫy, 2 sào ruộng và 1 con trâu.

"Ngày đó, cái ăn còn chưa đủ, nói gì đến chuyện làm giàu. Nhưng, nếu không dám làm thì cả đời vẫn chỉ quanh quẩn với nghèo khó", ông Giàng nhớ lại.

Những năm đầu khai phá đất rừng vô cùng gian nan. Thiếu vốn, thiếu kỹ thuật, lại xa quê, nhưng bằng sự cần cù và nhạy bén, ông Giàng từng bước học hỏi cách làm ăn mới. Đặc biệt, nhờ các chính sách của Nhà nước dành cho đồng bào dân tộc thiểu số – từ vay vốn ưu đãi, chuyển giao khoa học kỹ thuật, đầu tư hạ tầng đến hỗ trợ liên kết sản xuất, ông có thêm điểm tựa để mạnh dạn mở rộng sản xuất.

Từ vài hecta ban đầu, đến nay ông Lâm Văn Giàng đã trở thành chủ một trang trại tổng hợp quy mô hơn 60 ha. Trên những đồi đất đỏ, 60 ha cao su và 7 ha điều xanh tốt cho sản lượng gần 80 tấn mủ cao su và 30 tấn hạt điều thô mỗi năm. Song song với đó là trại chăn nuôi heo khép kín quy mô 1.000 con/lứa, sản xuất khoảng 260 tấn heo thịt/năm, duy trì 100 con heo nái để nhân giống. Ngoài nông nghiệp, ông còn điều hành cửa hàng vật liệu xây dựng tại địa phương. Sau khi trừ chi phí, doanh thu của gia đình ông đạt vài tỷ đồng mỗi năm, con số mà ngày mới vào lập nghiệp, ông chưa từng dám nghĩ tới.

"Làm nông nghiệp bây giờ không thể theo cách cũ. Phải học kỹ thuật, phải tính toán thị trường, và quan trọng nhất là làm ăn có trách nhiệm với người lao động và môi trường", ông Giàng chia sẻ.

Trang trại của ông hiện tạo việc làm ổn định cho 25 lao động địa phương, với mức lương từ 6–9 triệu đồng/người/tháng. Không chỉ vậy, ông còn sẵn sàng hỗ trợ vốn, vật tư cho các hộ khó khăn, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất cho hội viên nông dân, góp sức xây dựng hạ tầng nông thôn.

Những đóng góp bền bỉ ấy đã được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Lao động hạng Ba năm 2015, Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh năm 2022, và danh hiệu "Nông dân Việt Nam xuất sắc" năm 2024. Nhưng với ông, phần thưởng lớn nhất vẫn là sự đổi thay của quê hương và cuộc sống ngày một ấm no của bà con.

Xóm nghèo đã khoác lên mình diện mạo mới

Cách Đồng Nai hàng nghìn cây số, ở xóm Phiêng Pẻn, xã Lý Bôn, tỉnh Cao Bằng, anh Tẩn Dấu Quẩy, người dân tộc Dao, sinh năm 1974 cũng chọn cho mình con đường thoát nghèo để dẫn dắt cả cộng đồng thoát nghèo.

"Trước năm 2002, Phiêng Pẻn gần như là 'xóm nghèo nhất vùng', với 99% hộ thuộc diện nghèo. Là Bí thư Chi bộ xóm, tôi luôn day dứt trước cuộc sống lam lũ của bà con. Tôi hiểu rằng, muốn vận động dân làm theo, trước hết bản thân mình phải làm được", anh Quẩy tâm sự.

Cuối năm 2002, anh lặn lội đi nhiều nơi học hỏi mô hình kinh tế. Cơ duyên đến khi anh gặp một người đồng hương làm giàu nhờ trồng cây hồi và chưng cất tinh dầu. Dù bị gia đình can ngăn, bà con nghi ngại, năm 2003 anh vẫn quyết tâm trồng hồi trên chính mảnh đất quê hương.

Sau nhiều năm vất vả, đến năm 2010, rừng hồi, quế, sa mộc, sở dần xanh tốt. Năm 2017, với 7 ha hồi, anh chưng cất được 540 lít tinh dầu, thu gần 300 triệu đồng/năm. Từ năm 2020 đến nay, thu nhập từ tinh dầu hồi đạt khoảng 600 triệu đồng/năm; cộng thêm chăn nuôi, bán hàng tạp hóa, tổng thu nhập gia đình hơn 700 triệu đồng/năm. Sản phẩm tinh dầu hồi của gia đình anh đạt chứng nhận OCOP 3 sao.

Khi đã thành công, anh Quẩy không giữ riêng cho mình. Trong các buổi sinh hoạt xóm, anh kiên trì hướng dẫn bà con trồng hồi, chia sẻ từng kinh nghiệm nhỏ. Đến nay, 99% hộ dân Phiêng Pẻn trồng hồi chưng cất tinh dầu, thu nhập bình quân 40–150 triệu đồng/hộ/năm; xóm nghèo ngày nào đã khoác lên mình diện mạo mới.

Không chỉ làm kinh tế, với uy tín của mình, anh còn vận động bà con giữ gìn vệ sinh môi trường, di dời chuồng trại ra khỏi gầm sàn, xây nhà tiêu hợp vệ sinh; hiến hơn 1,1 ha đất, đóng góp trên 600 ngày công mở đường giao thông; vận động Nhân dân ủng hộ công vận chuyển vật liệu xây dựng giúp 48 hộ xoá nhà tạm, nhà dột nát.

"Uy tín không tự nhiên mà có. Nó đến từ việc mình làm trước, làm thật, làm vì dân", anh Quẩy nói giản dị.

Khi ý chí gặp chính sách, niềm tin sẽ "nảy mầm"

Những con người ở các vùng đất khác nhau, nhưng họ gặp nhau ở điểm chung là ý chí vươn lên và tinh thần vì cộng đồng. Từ những chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước, khi được trao vào tay những người dám nghĩ, dám làm, "mùa xuân hy vọng" đã nở hoa, kết trái ngọt lành.

Câu chuyện của ông Lâm Văn Giàng và anh Tẩn Dấu Quẩy không chỉ là việc làm giàu, mà còn là minh chứng sinh động cho "sức sống mạnh mẽ" của đồng bào dân tộc thiểu số trên hành trình xây dựng nông thôn mới, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Sơn Hào